FUNDACJA WSPÓŁPRACY POLSKO-NIEMIECKIEJ

Opis głównych działań

Rok 2023 w działalności Fundacji charakteryzował się powrotem do normalności po ograniczeniach spowodowanych pandemią wirusa Covid-19 w poprzednich latach. Znalazło to odzwierciedlenie między innymi w liczbie pozytywnie rozpatrzonych wniosków o dotację, których w roku 2023 było 299 wobec 237 w roku 2019, ostatnim przed pandemią. Oczywiście w codziennej pracy nie zapomniano o wojnie trwającej za wschodnią granicą Polski. Już w marcu i kwietniu 2022 roku, tuż po podstępnej agresji Rosji na Ukrainę, FWPN włączyła się w liczne inicjatywy pomocy. Jedną z nich było przygotowanie w siedzibie Fundacji punktu pobytowego dla 30 uchodźców z Ukrainy, który przyjął pierwsze osoby już w kwietniu 2022 roku i wobec trwającej wojny działał w 2023 roku, a jego działalność jest kontynuowana także w roku 2024. Kolejną inicjatywą, wyjątkową w skali Polski i Niemiec, był ogłoszony w marcu 2022 roku program stypendiów dziennikarskich dla dziennikarek i dziennikarzy oraz korespondentek i korespondentów wojennych z Ukrainy. Program ten cieszył się dużym powodzeniem także w 2023 roku, kiedy to zgłosiło się 315 osób i przyznano 41 stypendiów. Należy podkreślić, że stypendia dla dziennikarzy ukraińskich odgrywają ważną rolę, ponieważ przyczyniają się do budowy społeczeństwa obywatelskiego w Ukrainie, którego niezależne dziennikarstwo jest istotną częścią. roku 2023 był kontynuowany konkurs dotacyjny pod hasłem „Mosty przyszłości. Polska i Niemcy dla Ukrainy”. W ramach konkursu dofinansowanie mogły uzyskać inicjatywy trójstronne, które stymulowały dialog, wymianę doświadczeń i transfer wiedzy na temat długofalowej integracji uchodźców wojennych, podtrzymywały uwagę i zainteresowanie opinii publicznej losem uciekinierów wojennych, niwelowały deficyty wiedzy, stereotypy i uprzedzenia oraz uwrażliwiały na postrzeganie Ukrainy jako suwerennego kraju z własną kulturą, historią i językiem. Istotnym kryterium wsparcia była integracja ukraińskich dzieci i młodzieży oraz działania na rzecz kobiet, prowadzone z ich aktywnym udziałem. Dzięki linii projektowej „Mosty przyszłości. Polska i Niemcy dla Ukrainy”, która została sfinansowana z dotacji Ministerstwa Spraw Zagranicznych Republiki Federalnej Niemiec w wysokości 130 000 euro, udało się z sukcesem zrealizować 22 inicjatywy trójstronne. Należy wskazać na jeszcze jeden aspekt tych projektów, które były realizowane wspólnie przez polskie i ukraińskie oraz niemieckie organizacje pozarządowe: strona niemiecka wobec dobrze rozwijającej się współpracy polsko-ukraińskiej mogła skorzystać z doświadczeń polskich i ukraińskich partnerów. Wojna w Ukrainie była także jednym z tematów XVI Polsko-Niemieckich Dni Mediów w Zielonej Górze w czerwcu 2023 roku. W niniejszym Sprawozdaniu zamieszczamy na stronach 16–23 szczegółową relację z tego wydarzenia. Natomiast zagadnienia związane z polityką bezpieczeństwa na świecie i w Europie wobec wojny w Ukrainie zdominowały 10. edycję Warsaw Security Forum, które uzyskało wsparcie FWPN. Jednym z celów, jaki stawia sobie FWPN jest wypełnianie istniejących jeszcze luk we wzajemnej współpracy. Od lat zwraca uwagę asymetria po niemieckiej stronie dotycząca studiów i badań polonoznawczych wobec silnej pozycji studiów germanistycznych i niemcoznawstwa po stronie polskiej. Aby temu zaradzić, FWPN zainicjowała powstanie na uniwersytetach w Jenie i Halle Centrum Studiów Polonoznawczych im. Aleksandra Brücknera i sfinansowała 5 lat jego działalności. Centrum rozpoczęło działalność naukową i edukacyjną jesienią 2013 roku. Jesienią 2023 roku placówka ta obchodziła 10. rocznicę powstania. Interdyscyplinarny program Centrum obejmuje działalność badawczą, dydaktyczną oraz publiczną. Centrum jest unikalną instytucją w Niemczech, dzięki której udało się wzmocnić badania naukowe związane z Polską. Centrum Studiów Polonoznawczych im. Aleksandra Brücknera na uniwersytetach w Halle i Jenie zajmuje się interdyscyplinarnymi badaniami historycznych i współczesnych form polskiej państwowości oraz polskiego społeczeństwa, języka i kultury. W 2013 roku FWPN wraz z Literarisches Colloquium w Berlinie i Instytutem Książki zaczęła przyznawać Stypendium im. Albrechta Lemppa przeznaczone dla pisarzy i pisarek z Polski i Niemiec oraz dla niemieckich tłumaczy i tłumaczek literatury polskiej i polskich tłumaczy i tłumaczek literatury niemieckojęzycznej. Jego celem jest doskonalenie sztuki przekładu i pisania w duchu standardów literackich i translatorskich bliskich Albrechtowi Lemppowi (dyrektorowi FWPN w latach 2003–2012) oraz upamiętnienie jego wkładu w polsko-niemiecką wymianę literacką. Na program stypendialny składają się rokrocznie jednomiesięczne pobyty w kraju sąsiada: pod opieką Literarisches Colloquium – w Berlinie i Instytutu Książki – w Krakowie. W 2023 roku Stypendium obchodziło 10-lecie swojego istnienia. Od 2013 roku jego laureatami zostało 20 pisarzy i pisarek oraz tłumaczy i tłumaczek z Polski i Niemiec. Z tej okazji na zorganizowanych w październiku Międzynarodowych Targach Książki we Frankfurcie nad Menem na polskim stoisku zaprezentowane zostało fotograficzne podsumowanie tych 10 lat. W 2023 roku nastąpiły zmiany w gremiach FWPN. Rząd federalny mianował panią Catalinę Cullas na członka Rady FWPN w miejsce pani Catrin Czyganowski, a rząd polski mianował pana Roberta Filipczaka na członka Rady FWPN w miejsce pana Janusza Styczka. Informacja o składzie organów Fundacji na stronie 88 niniejszego Sprawozdania przedstawia dane na koniec 2023 roku. Dodatkowe informacje znajdują się również na stronie internetowej www.fwpn.org.pl w zakładce „Fundacja”. O wspomnianych wyżej wydarzeniach oraz o wielu innych mogą Państwo przeczytać w naszym rocznym sprawozdaniu publikowanym w formie elektronicznej, w którym prezentujemy wybrane projekty własne i kooperacyjne realizowane wspólnie z naszymi partnerami. Interaktywny PDF sprawozdania pozwala na odwiedzenie stron internetowych partnerów lub konkretnych projektów. Pełna lista dofinansowanych w 2023 roku przez Fundację projektów zewnętrznych w podziale na priorytety, w tym także lista dofinansowanych przez FWPN publikacji, które ukazały się w 2023 roku, została zamieszczona oddzielnie na naszej stronie internetowej:http://fwpn.org.pl/publikacje/sprawozdania/